۲۲۲۰
۹۹۱
۱۳۹۹/۵/۱۵
تمدن اسلامی: بررسی و تحلیل دانشنامه های تمدن اسلامی به زبان های گوناگون از 1800 تا کنون

تمدن اسلامی: بررسی و تحلیل دانشنامه های تمدن اسلامی به زبان های گوناگون از 1800 تا کنون

پدیدآور: نویسندگان ناشر: نشر خاموشتاریخ چاپ: ۱۳۹۸مترجم: مترجمانمکان چاپ: تهرانتیراژ: ۳۰۰نسخهشابک: 4-89-6036-622-978

خلاصه

در اثر حاضر، حدود دویست دایرة المعارف از کشورها و زبان های گوناگون معرفی شده است. کشورهایی که چندان که باید از طریق زبان های بومی و اصلی خویش از پژوهش های یکدیگر اطلاع ندارند و پیوسته به واسطه ی منابع فرنگی به دنبال شناسایی و تحقیق درباره ی یکدیگر هستند. این کتاب، پیش از این به سه زبان انگلیسی، عربی و ترکی عرضه شده و اکنون ترجمه ی فارسی آن برای اطلاع از پژوهش های انجام شده در زمینه ی تمدن اسلامی در زبان ها و کشورهای متفاوت برای گویشور فارسی زبان، منتشر شده است.

معرفی کتاب

کتاب پیش رو را باید تلاش چشمگیری در معرفی ملت هایی دانست که چندان که باید از طریق زبان های بومی و اصلی خویش از یکدیگر اطلاع ندارند و پیوسته به وسیله ی منابع فرنگی به دنبال شناسایی و تحقیق درباره ی یکدیگر هستند. در اثر حاضر ارائه ی حدود دویست دائرة المعارف جامع و گاه مختص به یک زمینه ی معین علمی در شناسایی و معرفی فعالیت های علمی کشورهای شرقی به یکدیگر بسیار اهمیت دارد، به ویژه آنکه کتاب به سه زبان انگلیسی، عربی و ترکی عرضه شده و اکنون این ترجمه ی فارسی برای بسیاری از گویشوران کشورهای شرقی، از شمال آفریقا تا ایران، شبه قاره ی هند و شرق آسیا مفید و کاربردی است. با این هم کتاب از نقص ها و ایرادهای روشی و رویکردی خالی نیست و لازم است خواننده ی آگاه در مراجعه و استفاده از کتاب، حتما آن ها را در نظر آورد. بدین منظور مهم ترین ملاحظات و نقدهای وارد بر کتاب در قالب محورهایی کلی معرفی و بررسی شده و نقدهای موردی در جای جای ترجمه نشان داده شده است. بدیهی است که خوانندگان نمونه های روشن ودقیق نقدها و ملاحظات محوری را در کتاب مشاهده خواهند کرد:

1- محور اول: به نحوه ی مواجهه ی کتاب با گزاره های عقیدتی و اندیشه ی اسلامی اختصاص دارد.

2- محور دوم: کتاب حاوی دویست مدخل دائرة المعارفی است؛ اما واقعیت آن است که چنان که خواننده ی آگاه در عمق مطالب کتاب مشاهده خواهد کرد، در مواردی محدود دربردارنده ی هر کتابی است که نام دائرة المعارف را بر خود نهاده است،  بی آنکه به معنای دقیق و درست کلمه، آن اثر دائرة المعارف باشد.

3- محور سوم: متاسفانه کتاب از منظر ملاحظات روشی و اصول علمی حاکم بر دائرة المعارف ها کاستی هایی دارد؛ بدین معنا که اول، در ارائه ی نام هر اثر وحدت رویه وجود ندارد و در برخی موارد عنوان کتاب به انگلیسی یا زبان های دیگر آمده و گاه نیامده که استفاده از کتاب را با دشواری هایی مواجه می کند؛ البته مترجمان این گونه ایرادها را برطرف کرده اند. دوم، شناسه ی هر مدخل گاه با استانداردهای دائرة المعارف ها فاصله دارد. نکته ی سوم آنکه هر دائرة المعارفی ضرورتا استنادهای خود را در پایان هر مدخل می آورد؛ متأسفانه کتاب حاضر در درون یا در پایان هر مدخل هیچ گونه ارجاعی ندارد.

بنابراین در این نکته ها از اصول دائرة المعارف نویسی فاصله می گیرد و هر مدخل نوشته شده عملا مدخل نیست. با این حال مترجمانی که خود تجاربی در دایرة المعارف نویسی دارند، تشخیص دادند که خود معرفی هر مدخل، حتی بدون ارجاع و استناد، آن قدر برای خواننده فارسی زبان اهمیت و ضرورت دارد که سال ها وقت و زمان در امر ترجمه ی دشوار متنی با اعلام و اصطلاحات به زبان های گوناگون صرف کنند. ایراد چهارم آنکه برخلاف دایرة المعارف های حرفه ای و تخصصی، فراوانی و بسامدهای منطقی در توزیع نویسندگان متخصص هر مدخل  وجود ندارد و ناگزیر ویراستار اصلی کتاب، بنا به ضرورت های تولید یا یافت نشدن نویسندگان متخصص، در برخی موارد مدخل های بسیاری از کتاب های تاریخی، تمدنی، جغرافیایی، هنری، ادبی و ... را به چند نویسنده ی خاص سفارش داده اند. ایراد پنجم هم بدان بر می گردد که برخی مدخل های نوشته شده؛ اصیل نیست و به زبانی چون فارسی نوشته شده و چنان که در انتهای برخی مدخل ها آمده، مترجمانی به انگلیسی ترجمه کرده اند. این ایرادها موجب می شود که از اصالت مطلب کاسته شود.

4- محور چهارم: کتاب، تمام دائرة المعارف های مهم تمدن اسلامی را به طور کامل در بر ندارد؛ البته این نکته درک شدنی است که هیچ کتابی نمی تواند ادعا کند که جامع تمام اجزا و مباحث ضروری است و در عین حال نمی توان این نکته را از نظر دور داشت که در برخی موارد در برنداشتن برخی مدخل ها ناصواب و دفاع ناپذیر است.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

انسان شناسی عرفانی با تأکید بر آموزه های امام علی علیه السلام

انسان شناسی عرفانی با تأکید بر آموزه های امام علی علیه السلام

فلور ولی پور چهارده چریک

در این کتاب تلاش گردیده تا انسان شناسی عرفانی با تأکید بر آموزه های حضرت علی علیه السلام انجام شده و

ایران جان: هویت فرهنگی و ملی ایرانیان

ایران جان: هویت فرهنگی و ملی ایرانیان

ناصر تکمیل همایون

نویسنده در این کتاب تلاش کرده تا از منظری تاریخی – اجتماعی به مسئلۀ هویت ملی و فرهنگی ایرانیان و فرا

منابع مشابه بیشتر ...

ادبیات عرب

ادبیات عرب

آندره میکل

کتاب حاضرنوشته ی آندره میکل، تاریخ دان، خاورشناس و متخصص زبان و ادبیات عرب است. وی در این نوشتار دور

بلوچستان در دانشنامه ایرانیکا

بلوچستان در دانشنامه ایرانیکا

برایان اسپونر و دیگران

این کتاب دربرگیرنده مقالات دانشنامه ایرانیکا درباره بلوچستان است و به موضوعاتی متنوع شامل تاریخ، جغر

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

سادات در هند

سادات در هند

نویسندگان

کتاب حاضر به بررسی نقش و جایگاه سادات در جامعۀ هند از ورود اسلام تا اواخر گورکانیان می پردازد.

نامه های هنینگ و تقی زاده

نامه های هنینگ و تقی زاده

نویسندگان

کتابی که پیش رو دارید ترجمۀ تعدادی از مکاتبات سیدحسن تقی زاده (دانشمند و سیاستمدار ایرانی) و والتر ب