۲۲۵۹
۰
۱۳۸۷/۴/۲۴

بدون تصویر

يادداشت‌هايي از آشوب‌هاي عشايري و سياسي آذربايجان

پدیدآور: سرلشكر عبدالله‌خان اميرطهماسبي مصحح: كاوه بيات

خلاصه

آذربايجان در دوران مشروطه يكي از كانون‌هاي پرالتهاب و محل تلاقي جريان افراطي مشروطه‌خواهي مداخلات علني بيگانگان روسي و عثماني و اقدامات راهزنان و... بود

معرفی کتاب

بسمه تعالي

يادداشت‌هايي از آشوب‌هاي عشايري و سياسي آذربايجان، سرلشكر عبدالله‌خان اميرطهماسبي، به كوشش كاوه بيات، تهران، پرديس دانش با همكاري شركت نشر و پژوهش شيرازه، 1386

آذربايجان در دوران مشروطه يكي از كانون‌هاي پرالتهاب و محل تلاقي جريان افراطي مشروطه‌خواهي مداخلات علني بيگانگان روسي و عثماني و اقدامات راهزنان و... بود كه رفته رفته در آستانه تجزيه قطعي از ايران قرار گرفت. اين دوره‌ي پرآشوب تاريخي آذربايجان از مشروطه تا استقرار رضاشاه بر اريكه سلطنت، ادامه داشت. در آستانه تغيير سلطنت از قاجاريه به پهلوي سرلشگر عبدالله‌خان اميرطهماسبي (1260- 1307) نقش مهمي در سركوب ايلات و عشاير تمرد آذربايجان بر عهده داشت. «اميرطهماسبي افسر برجسته ديويزيون قزاق و فرمانده گارد مخصوص احمد شاه به رغم عدم حضور در طرح كودتاي سوم اسفند 1299 در ماحصل بعدي آن يعني تثبيت قدرت فائقه رضاخان سردارسپه نقش مهم و تعيين‌كننده ايفا كرد».
اميرطهماسبي از جمله نادر نظاميان برجسته آن دوره است كه دوره‌ي حكمروايي او در آذربايجان دو اهميت ويژه داشت نخست خاتمه دادن به يك دهه آشوب و اغتشاش در آذربايجان و تلاش‌هايي جهت اعاده نظم و آرامش در منطقه و ديگري ويژگي‌هاي شخصي كه در براندازي قاجاريه نقش مهم و تعيين‌كننده‌اي ايفا كرد.
اميرطهماسبي اهل قلم بود و علاوه بر كتاب تاريخ شاهنشاهي اعلي‌حضرت رضاشاه پهلوي (تهران 1305) كه شرح مفصلي است بر تغيير سلطنت، او در ديگر زمينه‌ها نيز نوشته‌هايي فراهم آورده بود. گويا جزوات و مجموعه رسايلي در باب تاريخ آذربايجان به سفارش او تهيه شده بود. در سال 1329 شمسي بهرام پاورقي‌هايي به عنوان «قسمتي از يادداشت‌هاي مرحوم سرلشگر عبدالله اميرطهماسبي» منتشر نمود كه بخش عمده آن به تحولات آذربايجان پيش از حكمروايي اميرطهماسبي چون شورش اسماعيل‌آقا شكاك، قيام شيخ محمّد خياباني و... مربوط مي‌شود.
جناب كاوه بيات در پيشگفتار خود عنوان نموده‌اند جُز مطالبي كه روزنامه بهرام انتشار يافته از سرنوشت مابقي يادداشت‌هاي وي اطلاعي در دست نيست. با مطالعه و بررسي موردي كه در مورد شيخ محمّد خياباني صورت گرفته است مشخص مي‌شود اطلاعات او از حوادث مستند به خاطرات شاهدان نزديك و آگاه مي‌باشد.
كتاب فراهم آمده نه فصل به شرح زير دارد:
فصل اول: اوضاع آذربايجان
فصل دوم: مختصري از عمليات اسماعيل‌آقاي سميتكو
فصل سوم: قيام خياباني
فصل چهارم: شورش لاهوتي
فصل پنجم: مختصري از تاريخچه ايلات شاهسون
فصل ششم: پايان كار اقبال‌السلطنه
فصل هفتم: جزيره قرخلر
فصل هشتم: گزارش لشگر شمالغرب
فصل نهم: ضميمه‌ها
در فصل نهم سه راپورت اميرطهماسبي از اقدامات خود در آذربايجان كه انتشار يافتهدر مجله قشون در سال 1303 درج گرديده است.
اين اثر علي‌رغم حجم آن براي استفاده محققان و پژوهشگران تاريخ آذربايجان منبع مهم و قابل استفاده‌اي است.
نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

اخبار مشاهیر ادب معاصر در مطبوعات (از دوره قاجار تا عصر حاضر)

اخبار مشاهیر ادب معاصر در مطبوعات (از دوره قاجار تا عصر حاضر)

مهدی نورمحمدی

کتاب حاضر به عنوان منبع تحقیقی مستند و معتبر، موجب شناخت بیشتر علاقه‌مندان و محققین درباره زندگی و آ

منابع مشابه بیشتر ...

دولت های علوی

دولت های علوی

محرم اوچان- امید آتلی

موضوع کتاب، چنان که از عنوان آن نیز برمی آید، تاریخ دولت های علوی در ترکیه از عثمانی تا ترکیه ی امرو

ظهور اولیه ی چاپ در عصر صفوی؛ نگاهی نو به نخستین چاپخانه ی ارمنیان در جلفای نو

ظهور اولیه ی چاپ در عصر صفوی؛ نگاهی نو به نخستین چاپخانه ی ارمنیان در جلفای نو

صبوح دیوید اصلانیان

نقطه ی آغازین صنعت چاپ در ایران به دوره ی صفویه بر می گردد. ارامنه اصفهان با رهبری خاچاطور کساراتسی