۲۰۴۹
۰
۱۳۸۶/۷/۲۶
مجله نامه انجمن (معرفي رساله

مجله نامه انجمن (معرفي رساله "تجليات عباسيه" در اثبات آن که شاه عباس دوم مصداق اولي الامر است)

پدیدآور:

خلاصه

شماره جدید مجله نامه انجمن به بازار عرضه شد. سال ششم، شماره سوم پاییز 1385. توجه داریم که اکنون پاییز 1386 است. با این حال تاریخ مهم نیست مهم آن است که هر از چندی شماره‌ای تازه از این مجله را برابر دیدگان ببینیم.

معرفی کتاب

شماره جدید مجله نامه انجمن به بازار عرضه شد. سال ششم، شماره سوم پاییز 1385. توجه داریم که اکنون پاییز 1386 است. با این حال تاریخ مهم نیست مهم آن است که هر از چندی شماره‌ای تازه از این مجله را برابر دیدگان ببینیم. این مجله غالبا ادبی است و این شماره هم بیش از همه مقالات ادبی دارد. مثلا طنز در قطعات انوری از استاد موسوی گرمارودی. «سری» شاعر نابینای بیرجندی. نظامی شاعر ترکیب آفرین. مکر و نیرنگ در شاهنامه و چند مقاله دیگر. در میان مقالات این شماره، رساله ای شگفت از محمد امین یزدی چاپ شده که در سال 1067 نگارش یافته و برای صفوی شناسان و نیز کسانی که به مباحث سیاسی دوره صفوی علاقه مند هستند اثری جالب توجه باشد. این رساله که «تجلیات عباسیه» نام دارد در واقع از ابزاری نوین برای مشروعیت بخشیدن به حکومت این پادشاه استفاده کرده است. می دانیم کهآیه اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم در میان سنیان برای مشروعیت خلفا و سلاطین به راحتی مورد استفاده قرار می گیرد اما در میان شیعیان این آیه اختصاص به امامان معصوم (ع) داشته و هر از چندی که کسی جز آن از آن می فهمیده مورد اعتراض واقع می شده است. در اینجا جناب محمد امین یزدی همزمان از چند علم برای کار اصلی خود که مشروعیت دادن به حکومت شاه عباس ثانی است استفاده کرده است. مباحث قرآنی، ادبیات، حساب جمل و ریاضیات، ماده تاریخ سازی و در این وسط ارائه ملغمه ای از اینها برای این مخاطبین شک نکنند که مصداق آیه مزبور در آن زمان کسی جز شاه عباس ثانی نیست. مهم آن که تصریح می کند که شاه عباس ثانی نایبصاحب الامر (ع)است و این نکته‌ای شگفت تلقی می شود. آقای محمدرضا نصیری که رساله را با توضیحاتی چاپ کرده اند در مقدمه شرحی از تطبیق آیه مزبور بر سلاطین در میان برخی از نویسندگان سیاست نامه ها آورده ‌اند که سودمند است. نمونه هایی از دوره صفوی که آیه مزبور بر شاه اسماعیل یا شاه طهماسب اطلاق شده و این البته همان طور که گذشت خلاف رویه موجود در مبانی امامتی و کلامی در شیعه است. آقای نصیری در باره این رساله نوشته اند:‌ محمد امین یزدی در تجلیات عباسیه کوشش نموده است با تطابق حروف و کلمات آیه اطیعوا الله .... با رجال و شاهان صفوی این گونه بنمایاند که شاهان صفوی همان اولی الامری هستند که در قرآن مجید یاد شده و بنابرین اطاعت از آنان واجب شرعی است و به زبان مؤلف : اطاعت صاحبقران گیتی ستان را به دلایل عقلیه و شواهد قرانیه به نیابت صاحب الامر خاتمه اطاعت خدا و رسول دانند. در هر حال در مقدمه این رساله کوتاه اما معماگونه آمده است:‌ و بعد چون به موجب ندای کبریای یا ایها الذین آمنو اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم جبروت وجوب اطاعت اولی الامر که به مذهب جمعی، پادشاه اسلام و به اعتقاد بعضی ائمه اثنا عشر علیهم السلام اند و در این عهد صاحب الامر است و مجاز بر پادشاه اسلام که نایب صاحب الامر است اطلاق می شود حلقه غلامی و طوق بندگی در گوش و گردن کافه اهل ایمان کشیده و افکنده حکمای هوشمند آشنا و علمای فطرت بلند الهام رهنما در هر عهد از مبادی سلطنت ملوک اسلام الی الان کوشش و تلاش نموده اند که میان اولی الامر و پادشاه خود به مناسبتی سیما مناسبت عددیه که مناط استنباط اسرار قرآن است ملهم شوند و آن را تحفه محفل اورنگ نشین آن عهد ساخته کوس بشارت فتح این طلسم بر بام ثریا بنوازند..... و نتیجه برخی از مباحث آن که: خلاصه مطلب آن که در این عهد بر کافه برایا، حتی سلاطین، به این دوازده علامت که تا حال به ظهور پیوسته واجب است که اطاعت صاحبقران گیتی ستان را به دلایل عقلیه و شواهد قرآنیه به نیابت صاحب الامر خاتمه اطاعت خدا و رسول دانند. به هر حال این اثر برای صفوی شناسان اثری جالب توجه و برای علاقمندان به مباحث اندیشه سیاسی در دوره صفوی از نان شب واجب تر است.
نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

کتاب زید بن وهب جهنی: بازیابی یکی از نخستین نگاشته‌ها درباره خطب امیرمؤمنان علی علیه السلام

کتاب زید بن وهب جهنی: بازیابی یکی از نخستین نگاشته‌ها درباره خطب امیرمؤمنان علی علیه السلام

مهدی مردانی

کتاب حاضر، احیاء و بازیابی بخش‌های به جا مانده از کتاب زید بن وهب است که از لا به لای منابع کهن، گرد

تشته فُر (آیین زندگی در دهه های پیشین خور و بیابانک)

تشته فُر (آیین زندگی در دهه های پیشین خور و بیابانک)

دکتر محمد غلامرضایی

کتاب حاضر به قلم استاد بازنشسته دانشگاه درباره آیین زندگانی مردم خور و بیابانک ناحیه در حاشیه کویر م

منابع مشابه بیشتر ...

چین نو از جنگ های تریاک تا به امروز

چین نو از جنگ های تریاک تا به امروز

هلویگ شمیت گلینتسر

تاریخ نوین چین به زعم چینی ها با جنگ های تریاک آغاز می شود و جنبش چهارم مه 1919 مبدأ دوران معاصر به

ایران باستان: تاریخ فشرده ی شاهنشاهی هخامنشی 550-330 پیش از میلاد

ایران باستان: تاریخ فشرده ی شاهنشاهی هخامنشی 550-330 پیش از میلاد

مت واترز

هدف از این کتاب مروری دقیق بر تاریخ شاهنشاهی ایران هخامنشی (حدود 550-330 پیش از میلاد) است که در ارت

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

چین نو از جنگ های تریاک تا به امروز

چین نو از جنگ های تریاک تا به امروز

هلویگ شمیت گلینتسر

تاریخ نوین چین به زعم چینی ها با جنگ های تریاک آغاز می شود و جنبش چهارم مه 1919 مبدأ دوران معاصر به

ایران باستان: تاریخ فشرده ی شاهنشاهی هخامنشی 550-330 پیش از میلاد

ایران باستان: تاریخ فشرده ی شاهنشاهی هخامنشی 550-330 پیش از میلاد

مت واترز

هدف از این کتاب مروری دقیق بر تاریخ شاهنشاهی ایران هخامنشی (حدود 550-330 پیش از میلاد) است که در ارت