۵۵
۸
۱۳۹۹/۵/۱۲
طبقات الاعلام الشیعة؛ احیاء الداثر من مآثر من فی القرن العاشر (2جلدی)

طبقات الاعلام الشیعة؛ احیاء الداثر من مآثر من فی القرن العاشر (2جلدی)

پدیدآور: محمدمحسن آقابزرگ الطهرانی ناشر: مجمع البحوث الاسلامیة تاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: مشهدتیراژ: ۲۰۰ نسخهشابک: 5-0276-06-600-978تعداد صفحات: ۴۳۲ص

خلاصه

طبقات اعلام الشیعة دایرة‌المعارف زندگی بزرگان شیعه است. این کتاب از آثار مهم آقابزرگ تهرانی است که شرح احوال و آثار بزرگان شیعه را از قرن چهارم تا چهاردهم قمری معرفی می‌کند. در این کتاب، علاوه بر شرح زندگانی بزرگان شیعه، از فضای حاکم بر زندگانی سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شیعیان، سخن گفته شده است. انگيزه نويسنده از تأليف اين مجموعه تهيه زندگى‌نامه و فهرستى از تأليفات و آثار قلمى شيعه به قصد ارائه پاسخى تحليلى و منطقى به اهانت‌هاى جرجى زيدان مسيحى و پيروان سنّى او بوده است اثر پیش رو مجلدی دیگر از این مجموعۀ ارزشمند مربوط به عالمان امامی قرن دهم با عنوان «احیاء الداثر من ماثر من فی القرن العاشر» است که در اختیار خوانندگان قرار می گیرد.

معرفی کتاب

شیخ آقابزرگ تهرانی (۱۸ فروردین ۱۲۵۵ در تهران – ۱۲ اسفند ۱۳۴۸ در نجف)، معروف به صاحب الذریعة که نام اصلی او محمدمحسن بود و بعدها منزوی لقب گرفت، از دانشمندان کتاب‌شناس قرن چهاردهم هجری است و با تألیف دائرة المعارف بزرگ الذریعة و کتاب طبقات اعلام الشیعه گام بزرگی در شناسایی آثار و نسخ خطی اسلامی در حوزه‌ های مختلف علوم برداشت. طبقات أعلام الشیعه، دایره المعارفى است در شرح رجال شیعه از قرن چهارم تا قرن چهاردهم هجرى که به زبان عربى و در قرن چهاردهم هجرى نوشته شده است. بنابراین در سنت تراجم نگاری متاخر شیعه، آقابزرگ طهرانی (متوفی1348ش/1389ق) شخصیت بی نظیری است که در کنار نگارش کتاب ارزشمند الذریعة الی تصانیف الشیعة، کتاب طبقات اعلام الشیعة ی او خلاء مهمی را در دو بخش کتابشناسی و تراجم نگاری پر کرده و دو اثر اخیر به نوعی تکمیل کننده ی یکدیگر هستند. کتاب احیاء الداثر بخشی از طرح بلند شیخ آقابزرگ طهرانی در نگارش طبقات اعلام الشیعة است که در دو جلد به شرح زندگانی عالمان امامی قرن دهم می پردازد.

در ابتداى مجلدات مجموعه، مقدمه‌اى از مصحح در بيان زندگى‌نامه مؤلف و اشاره به ويژگى‌هاى مجموعه و خصوصيات مجلدات آورده شده و اسامى افراد، به ترتيب حروف الفبا، در يازده بخش، در هفده جلد تنظيم شده است. نويسنده مطالب را برحسب تعداد قرون غيبت امام(ع)، به يازده بخش تقسيم كرده و هر بخش را به قرنى از سده چهارم هجرى تا سده چهاردهم اختصاص داده است. مطالب مربوط به هرقرن نيز به ترتيب حروف الفبايى آغاز نام بزرگان شيعى آن، مرتب و تنظيم گشته و نامى ويژه بدان داده شده است. وى در نگارش اين مجموعه، نه‌ تنها به گردآورى شرح حال علماى شيعه به شكلى خشك و بى‌روح نپرداخته، بلكه كوشيده است در لابه‌لاى شرح حوادث زندگانى بزرگان شيعى، پاسخى مناسب به جرجی زیدان و پيروان سنّى‌اش بدهد. بدينسان، در اين مجموعه، علاوه بر شرح احوال بزرگان شيعى، از فضاى حاكم بر زندگانى سياسى، اجتماعى و فرهنگى شيعيان نيز سخن به ميان آمده است. در مقدمه جلد نخست، زندگى‌نامه مفصلى از نويسنده ارائه گرديده است. بايد دانست كه مجموعه كامل «طبقات أعلام الشيعة» در سه مرحله منتشر شده است و چون اين مراحل، خود بازتاب برگى ديگر از تاريخ شيعه‌اند، برحسب مراحل يادشده؛ يعنى بر اساس تاريخ انتشار هريك از مجلدات طبقات، به معرفى آن مى‌پردازيم:

مرحله اول: مؤلف كه اطلاعات خود را درباره قرن‌هاى اخير كامل‌تر از قرن‌هاى كهن مى‌ديد، تصميم گرفت برخلاف ترتيب تاريخى، كتاب را از عصر حاضر شروع نمايد؛ ازاين‌روى، او بخشى از مطالب مربوط به سده‌هاى چهاردهم و سيزدهم را در زمان حيات خويش، در نجف اشرف به ترتيب زير چاپ و منتشر كرد:

سده چهاردهم: از بخش مربوط به قرن چهاردهم هجرى از اين مجمومه كه خود «نقباء البشر في القرن الرابع عشر» نام دارد، چهار مجلد از چاپ بيرون آمد و از حرف الف تا آخر حرف عين را در بر دارد و در آن 2228 نفر از دانشمندان معاصر معرفى شده‌اند.

سده سيزدهم: اين بخش كه دانشمندان قرن سيزدهم هجرى را در بر دارد، به نام «الكرام البررة في القرن الثالث بعد العشرة» ناميده مى‌شود. اين كتاب در دو جلد چاپ شده و تا كلمه «على» 1567 تن را معرفى كرده است.

مرحله دوم: پس از مرگ شیخ آقابزرگ طهرانی، پسر بزرگ‌تر وى مسوّده‌هاى كتاب را در اختيار گرفته و به چاپ آنها كه همگى زير نظر و به تصحيح او انجام گرفته بود، بدين شرح پرداخت:

سده چهارم: وى چنان‌كه در پيشگفتار «نوابغ الرواة في رابعة المآت» كه نام ويژه اين كتاب است آمده، مى‌گويد: «چون نشر احوال دانشمندان معاصر (سده چهاردهم) مرا در برابر اعتراض‌هاى احتمالى زندگان و بازماندگان درگذشتگان قرار مى‌داد، ترجيح دادم برعكس مرحله اول، كتاب را به ترتيب تاريخى، از سده چهارم آغاز كنم.»

سده پنجم: اين كتاب، به نام «النابس في القرن الخامس» شامل احوال دانشمندان سده پنجم است.

سده ششم: اين كتاب، به نام «الثقات العيون في سادس القرون»، شامل احوال دانشمندان آن قرن است.

سده هفتم: اين كتاب، به نام «الأنوار الساطعة في المائة السابعة»، مشتمل بر احوال سيصد تن از دانشمندان شيعه در آن قرن است.

سده هشتم: اين كتاب، با نام «الحقائق الراهنة في المائة الثامنة»، شامل دانشمندان شيعه در سده هشتم است.

مرحله سوم: اين مرحله‌اى است كه آقاى دكتر علی نقی منزوی در سال 1354ش، از بيروت به تهران بازمى‌گردد و در سمت استادى دانشكده ادبيات دانشگاه تهران، مشغول به كار شده و چاپ و نشر بقيه مجلّدات طبقات را در تهران به ترتيب زير آغاز مى‌ كند:

سده نهم: اين بخش، با نام «الضياء اللامع في القرن التاسع»، شامل احوال برخى از دانشمندان شيعى در قرن نهم هجرى است.

سده دهم: اين مجلد، با نام «إحياء الداثر في القرن العاشر»، مشتمل بر شرح حال برخى از دانشمندان شيعه در قرن دهم هجرى است.

سده يازدهم: اين بخش، با نام «الروضة النفرة في القرن الثاني بعد العشرة»، شامل احوال علماى قرن يازدهم هجرى است.

سده دوازدهم: اين بخش، با عنوان «الكواكب المنتشرة في القرن الثاني و العشرة» منتشر شده است.

از جمله ويژگى‌ها و خصوصيات اين اثر گران‌بها، شيوه‌هاى مختلفى است كه نويسنده براى رعايت دقت و امانت در ثبت اطلاعات به كار برده است.

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

زیارت و زائران علی بن موسی الرضا(ع) آستان قدس در دوران قاجار

زیارت و زائران علی بن موسی الرضا(ع) آستان قدس در دوران قاجار

حسن امیرزاده گرو

اثر حاضر پژوهشی است درباره موضوع سنخ شناسی زائران مشهد در دوران قاجار. این کتاب به اجمال تاریخچه زیا

وهابیت و خشونت گرایی اسلامی از منظر جامعه شناختی (نگاهی به آینده روابط ایران و عربستان سعودی)

وهابیت و خشونت گرایی اسلامی از منظر جامعه شناختی (نگاهی به آینده روابط ایران و عربستان سعودی)

سید جواد میری

هدف از پژوهش حاضر این است که وهابیت چه اهمیتی نه تنها در جهان اسلام، بلکه در جهان معاصر دارد و چگونه

منابع مشابه بیشتر ...

مقالاتی در باب تاریخ، ادب و فرهنگ ایران

مقالاتی در باب تاریخ، ادب و فرهنگ ایران

محمود امیدسالار

این کتاب سومین مجلد از مجموعه مقالات مولف است و چنانکه از عنوان کتاب پیداست در حوزه ی تاریخ، ادبیات

جامعه شناسی تشیع: کتاب شناسی انتقادی

جامعه شناسی تشیع: کتاب شناسی انتقادی

نویسندگان

کتاب شناسی جامعه شناسی تشیع، نخستین گام ضروری است که به دنبال فعالیت های گروه مطالعاتی در فضای عمومی