۲۸۶
۹۶
۱۳۹۸/۴/۲۱
ادیان خراسان در عصر امام رضا علیه السلام

ادیان خراسان در عصر امام رضا علیه السلام

پدیدآور: محسن شرفایی و علی اکبری چناری ناشر: بنیاد پژوهشهای اسلامیتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: مشهدتیراژ: ۳۰۰نسخهشابک: 7-0298-06-600-978تعداد صفحات: ۱۷۴ص

خلاصه

این کتاب ضمن بررسی وضعیت سیاسی و اجتماعی و دینی ادیان طرف مناظره ی امام رضا علیه السلام در مرو، کوشیده اند که نشان دهند آیا بزرگان ادیان طرف مناظره در خود خراسان حضورداشتند یا اینکه از دیگر بلاد اسلامی به مرو دعوت شدند؟

معرفی کتاب

سرزمین خراسان از دیرباز در روشن و تاریک ایام، رویدادهای گوناگونی را به خود دیده است. در هر دوره و هر امپراتوری، مرزهای سیاسی و جغرافیایی آن دستخوش تحولات خاصی بود تا اینکه با فرارسیدن اسلام وارد مرحله جدیدی شد. خراسان از گذشته به تنوع دینی و فرهنگی اش شناخته می شود، تا جایی که با تغییر شرایط سیاسی، چه پیش از اسلام و چه در دوره اسلامی، جریان های دینی و اجتماعی مختلفی در آن ظهور کرده است.

روند فتح خراسان، که تقریبا از دهه ی سوم قرن اول هجری آغاز شد، چالش های جدیدی به ویژه در بحث مربوط به پیروان ادیان در این منطقه به وجود آورد؛ چرا که خراسان از گذشته محل سکونت پیروان ادیان مختلف بود. در دوره امویان و عباسیان بخش بزرگی از آن ها به اسلام روی آوردند، اما برخی با پذیرفتن شرایطی که جامعه اسلامی برای ایشان وضع کرد، بر دین خود ماندند. برخی از این ادیان، نظیر دین زرتشت، به گونه ای از ادیان بومی این منطقه به شمار می آمدند و برخی به واسطه ی هم جواری با ادیان دیگر مانند دین بودا و ادیانی مانند یهودیت و مسیحیت و مانویت به واسطه تحولات سیاسی و اجتماعی در دوره هایی پیش تر، وارد خراسان شدند.

یکی از تحولات فرهنگی قابل توجه در سیره امامان معصوم علیهم السلام مناظره و گفت و گوی ایشان با رهبران و بزرگان ادیان در دوره های مختلف است. یکی از مهم ترین مناظره ها، مجالسی بود که مأمون خلیفه ی عباسی در شهر مرو در زمان ولایتعهدی امام رضا علیه السلام برپا کرده و امام علیه السلام در آن با بزرگان ادیان گفت و گو و مناظره کرده است که گزارش مفصل آن ها در عیون اخبار الرضا و الاحتجاج طبرسی و دیگر منابع شیعه آمده است. درباره ی این مناظره ها و روش شناسی آن ها به ویژه مناظرات حضرت رضا علیه السلام، کنگره های بزرگی برگزار و آثار فراوانی نوشته شده است، با وجود این، هنوز اثری جامع که وضعیت ادیان طرف مناظره با حضرت را از منظر تاریخی در خراسان بررسی کند، به رشته ی تحریر درنیامده است.

نوشتار حاضر می کوشد به لحاظ تاریخی، وضعیت ادیان یاد شده در مناظرات آن امام همام را در خراسان بررسی کند. پرسش مهم و محوری این نوشتار این است که آبا بزرگان این ادیان، در خراسان ساکن بوده یا از جای دیگری به مرو آورده شدند؟ برای پاسخ به این پرسش باید سیر تحول ادیان مزبور از آغاز نشو و نما در ایران و سپس ورودشان به خراسان و تحولات آن ها در سه سده ی نخستین اسلامی که اواخر آن، با ایام حیات امام علی بن موسی الرضا علیه السلام هم زمان بوده است، مورد بررسی قرار گیرد. از این رو، در این اثر ابتدا از منابع تاریخی، جغرافیایی، ملل و نحل، تفاسیر و منابع روایی بهره گرفته شده و در ادامه به آثاری که نویسندگان پارسی و عرب زبان و غربی نوشته اند، مراجعه شده است.

این کتاب در دو بخش اصلی سامان یافته است:

بخش اول: جغرافیای خراسان در سه سده ی نخستین هجری

بخش دوم: ادیان خراسان در سه سده ی نخستین هجری

فصل اول: دین زرتشت

فصل دوم: یهودیت

فصل سوم: مسیحیت

فصل چهارم: صابئین

فصل پنجم: دین بودا

فصل ششم: مانویت

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

تحقیق در احوال و آثار ابن شهاب یزدی (شاعر، مورخ و منجم گمنام قرن نهم هجری)

تحقیق در احوال و آثار ابن شهاب یزدی (شاعر، مورخ و منجم گمنام قرن نهم هجری)

مهدی بیانی

در سال 1324 استاد برجسته، دکتر مهدی بیانی رساله دکتری خود را درباره شرح احوال و زندگانی ابن شهاب وی

بدون تصویر

مرآت واردات، اثري تازه در باره تاريخ صفويه

محمد شفيع طهراني

نويسنده فرزند محمد شريف و از خانداني اهل فضل و دانش است که در ايران و هند مي زيسته و در اين کتاب گزا