۸۲۲
۹۲
۱۳۹۷/۱۲/۲۶
حج در دوره ی پهلوی

حج در دوره ی پهلوی

پدیدآور: علی اکبر زوار ناشر: نشر امیرکبیرتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰نسخهشابک: 2-1970-00-964-978تعداد صفحات: ۲۴۵ص

خلاصه

حکومت پهلوی در ابتدا شناخت و آگاهی لازم را در خصوص جایگاه حج و میزان تأثیر و تأثر آن در روابط سیاسی-منطقه ای نداشت، ولی بعد از واقعه ی اعدام ابوطالب یزدی در حج 1322 ش، و بحران سیاسی و قطع پنج ساله ی روابط دیپلماتیک ایران-عربستان، پی به اهمیت موضوع برد و درصدد ساماندهی آن برآمد و اقداماتی در این خصوص انجام داد. با صدور فرمان شاه و متعاقب آن ابلاغ مصوبه هیئت وزیران از مورخ 1351/2/2ش، کلیه ی امور حج و زیارت در سازمان اوقاف متمرکز شد، و منوچهر آزمون که تکنوکراتی تحصیل کرده در اروپای شرقی از نیروهای بریده حزب توده محسوب می گردید، با عنوان معاون نخست وزیر و سرپرست سازمان اوقاف مأمور به انجام این مهم گردید.

معرفی کتاب

حج در لغت به معنای قصد آمده است، حچ بیت الله الحرام یعنی قصد خانه ی خدا را داشتن برای انجام مناسک، و حاج به معنای کسی است که مقصد و مقصودش زیارت خانه ی خدا باشد. از آیات قرآن بر می آید که این خانه، خانه ی پربرکتی است و بناست که منشأ خیرات و برکاتی برای اهل توحید و عدل یعنی مسلمین باشد. حج ضمن اینکه عملی است عبادی، عملی است اجتماعی - اسلامی زیرا مسلمانان، با ملیت ها و رنگ ها و زبان های مختلف از سراسر این کره ی خاکی در یک جا جمع شده و همگی یک شعار سرداده و یک هدف را دنبال می کنند. بنابراین می توان حج را رستاخیز اسلامی نام نهاد؛ و یا به عبارتی دیگر یک کنگره بین المللی اسلامی و یا یک سمینار طبیعی بین المللی اسلامی نیز دانست.

این فریضه ی واجب از مهم ترین ارکان دین اسلام تلقی می گردد، و در احادیث و روایات بر لزوم و وجوب آن بسیار تأکید شده است. حج حاوی اعمال و مناسکی است که عقل آدمی حکمت آن ها را درک نمی کند. خداوند حج را نشانه قرار داد تا بندگان در برابر عظمت او فروتنی نموده، به عزت و بزرگواری پروردگار اعتراف کنند. حج علاوه بر دارا بودن جنبه های عالی عبادی و فلسفی، دارای ماهیت های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی نیز می باشد. از انجا که محل انجام مناسک حج در طول تاریخ ایران اسلامی همواره خارج از قلمرو سرزمینی ایرانیان بوده و اتباع ایرانی برای انجام این فریضه ی واجب لزوما می بایست وارد قلمرو دولتی دیگر شوند، لذا این موضوع ویژگی های متفاوتی از سایر احکام دینی - که فاقد این محدودیت می باشند- به حج می بخشد. زیرا این مکان همواره وجود داشته است که حاکمان سرزمین حجاز این موضوع را امتیازی برای خود دانسته و فریضه ی واجب وشرعی حج را تبدیل به اهرمی در جریان مناسبات سیاسی و رقابت های منطقه ای نموده و از ظرفیت های آن در جهات منافع خود بهره برداری کنند.

این نوشتار تلاش دارد که فرایند حج گزاری ایرانیان در این مقطع مهم از تارخی معاصر را با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با استفاده از اسناد، مکاتبات اداری، بخشنامه ها، آیین نامه ها، منابع جغافیایی - سفرنامه های حجاج و معتمرین - روزنامه ها، نشریات، فصل نامه ها و تاریخ شفاهی - خاطرات ومشاهدات آن دسته از حجاج و کارگزاران حج که در این دوره ی تاریخی حضور و فعالیت داشته اند - به صورت بی طرفانه و بدون هرگونه داوری قبلی و جهت گیری خاص مورد بحث و بررسی قرار دهد، و تصویری روشن از فضای حاکم بر فرایند حج گزاری ایرانیان در این مقطع مهم از تاریخ معاصر را به خوانندگان ارائه نماید.

مطالب در سه بخش ارائه گردیده است:

بخش اول: حج در دوره ی پهلوی اول (1320-1304ش)

بخش دوم: حج در دوره ی پهلوی دوم(1357-1320ش)

بخش سوم: آلبوم تصاویر

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

حج گزاری مسلمانان روسیه

حج گزاری مسلمانان روسیه

اسرا دوغان

این کتاب حاوی چندین گفتار در باره حج گزاری مسلمانان روسیه در طول تاریخ می باشد.

مهدویت در ایران معاصر

مهدویت در ایران معاصر

فاطمه امانی توانی

بررسی نقش و تأثیر آموزه‌ی مهدویت در تحولات سیاسی ـ اجتماعی ایران به عنوان یك كشور شیعی، از اهمیت خاص