۱۸۶۲
۲۱۰
۱۳۹۷/۹/۵
استبداد منور در مطبوعات ایران (1304-1296)

استبداد منور در مطبوعات ایران (1304-1296)

پدیدآور: حسن رجبی فرد ناشر: نشر مورخانتاریخ چاپ: ۱۳۹۷مکان چاپ: تهرانتیراژ: ۵۰۰نسخهشابک: 978-622-99230-3-0تعداد صفحات: ۱۹۵ص

خلاصه

این کتاب به بررسی زمینه های تاریخی پیدایش نظریه استبداد منور در دوره مشروطه تا روی کار آمدن رضاشاه می پردازد. نویسنده ضمن بررسی و نقد مطبوعات منشر شده در کشورهای آلمان، مصر و ایران، به ارزیابی عملکرد مطبوعات مخالف استبداد منور و نقد این نظریه می پردازد. به نظر وی ضعف جامعه مدنی ایران و نهادهای برآمده از آن، علت اصلی حاکمیت جریان طرفدار استبداد منور در کشور بود و با تأکید بر انتخابات مجلس پنجم، مجلس مؤسسان و خلع سلطنت قاجاریه، تجدد آمرانه را به عنوان یکی از اشکال توسعه جوامع مورد نقد و بررسی قرار می دهد.

معرفی کتاب

رویارویی ایرانیان با تمدن جدید غرب که جدی ترین آن جنگ های ایران و روس بود ساختارهای سنتی ایران را با چالشی عظیم مواجه کرد. کشور با مسائلی روبرو شد که در تاریخ آن سابقه نداشت. از همان زمان نخبگان و گروه های مختلف جامعه در صدد پاسخگویی به این بحران ها برآمدند. تلاش برای رویارویی با این تمدن و نحوه اخذ آن منجر به فراهم آمدن رویکردها و جریانات فراوان در جامعه شد. اصلاحات عباس میرزا، امیرکبیر و سپهسالار پاسخ جریان حاکم بود که در صدد توسعه از بالا بودند؛ اما با ناکام ماندن این اصلاحات و بر اثر عوامل دیگر انقلاب مشروطه رخ داد. این انقلاب سعی کرد پاسخی متناسب با این مسائل و بحران ها ارائه دهد. با استقرار حکومت مشروطه تلاش برای برپایی حکومت مقتدر آغاز شد، اما از همان ابتدا این انقلاب با بحران هایی مواجه شد که هم عوامل داخلی و هم عوامل خارجی در آن نقش داشتند. این بحران ها مانع برقراری حکومت مقتدر و متمرکز توسط وثوق الدوله مطرح شد و در سراسر دوران سه ساله نیابت ناصرالملک برای برپایی چنین حکومتی تلاش هایی صورت گرفت. با آغاز جنگ جهانی اول و بحران هایی که حاصل این جنگ بود گروهی از نخبگان و جریان های سیاسی جامعه راه پایان دادن به این بحران ها را ظهور حکومتی مستبد و مقتدر دانستند. در دوره ی دوم وثوق الدوله تا حدودی به این هدف جامه ی عمل پوشانده شد اما با برکناری وثوق الدوله ناکام ماند. به همین دلیل مطبوعات این جریان سعی کردند ضمن ناکارآمد دانستن نظام مشروطه و خطر تجزیه ی ایران، زمینه را برای روی کار آمدن چنین دیکتاتوری فراهم آورند؛ اما بخش اعظم جریان های سیاسی جامعه کماکان به نظام مشروطه و آرمان های آن وفادار ماندند. البته این به معنای مخالفت با حکومت مقتدر و مرکزی نبود بلکه آن ها در عین حال که از اقتدار و تمرکز حکومت حمایت می کردند مخالف استبداد و دیکتاتوری بودند و این مسائل را در مطبوعات ارگان های خود انعکاس دادند. هرچند که جریان حامی استبداد منور توانست با قدرت گیری رضاخان جایگاه خود را تثبیت کند و با گفتار غالب نوسازی تبدیل شود. از آنجایی که مطبوعات در این دوران بازتاب دهنده فضای حاکم بر فکر و عمل جامعه بودند و نمایندگان دو جریان مذکور در این حوزه بسیار فعال بودند، بنابراین ناگزیر به شناخت آن ها هستیم.

فهرست فصل های کتاب:

فصل اول: ریشه های پیدایش اندیشه استبداد منور

فصل دوم: مطبوعات حامی استبداد منور

فصل سوم: مطبوعات مخالف استبداد منور

فصل چهارم: نقد اندیشه استبداد منور

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

الامام الحسن علیه السلام فی مواجهة الانشقاق الاموی

الامام الحسن علیه السلام فی مواجهة الانشقاق الاموی

السید سامی البدری

کتاب حاضرسعی کرده است روایات و منقولات موجود در باره صلح امام حسن (ع) را در ترازوی نقد و بررسی قرار

پنج رساله سیاسی از دوره قاجار

پنج رساله سیاسی از دوره قاجار

نویسندگان

از روزگار قاجاریه رساله های بسیاری در نقد اوضاع سیاسی، اجتماعی و ضرورت اصلاحات و نوسازی برجای مانده