۲۱۱۸
۰
۱۳۹۶/۹/۱۰
هابرماس و روشنفکران ایرانی

هابرماس و روشنفکران ایرانی

پدیدآور: نویسندگان ناشر: انتشارات طرح نقدتاریخ چاپ: ۱۳۹۵مکان چاپ: تهران

خلاصه

یکی از مهمترین متفکران برجسته در غرب یورگن هابرماس، فیلسوف و جامعه شناس آلمانی است. شماری از روشنفکران معاصر ایرانی با تأثیر گرفتن از اندیشه های این متفکر، موضوعاتی بحث برانگیز را در جامعه روشنفکران ایرانی طرح کرده اند. مطالعه ی کنونی از طریق گفت و گو با روشنفکران بنام و شناخته شده ی ایرانی، میزان تأثیر و نفوذ و همچنین تنوع و چگونگی و عمق اندیشه های هابرماس در فضای روشنفکران ایران را در معرض نگاه و داوری خواننده قرار می دهد. این پژوهش منحصر به فرد در حوزه ی مطالعات فرهنگی، پنجره ای روی شناخت وضعیت کنونی روشنفکارن ایرانی و مسائل و دغدغه هایشان می گشاید.

معرفی کتاب

طی 150 سال اخیر، روشنفکران ایرانی، با پیش زمینه های متنوع فرهنگی و با بهره گیری از نظریه های مختلفی که در رهگذر تلاش های فکری به تدریج با آنها آشنا شده اند، کوشیده اند، در حد بضاعت اندیشه ی خود، از کلاف درهم پیچیده ای که «واقعیت های اجتماعی جامعه ی ایران» نام دارد، شناخت کم و بیش دقیقی به دست آورند و بر مبنای این درک نظری، راه حل های عملی مناسبی را در خصوص مسائلی که جامعه ی ایرانی با آن روبرو است ارائه دهند. منظومه ی مسائلی که روشنفکران ایرانی با آن درگیر بوده اند، پرشمار و گوناگون است. در زمره ی این مسائل که دغدغه های فکری اساسی برای روشنفکران ایرانی به شمار می آمده اند از جمله می توان به مسئله ی استبداد و نظام بهینه ی حکومتی، نحوه ی رویکرد در برابر غرب، رابطه میان مدرنیته و سنت، جایگاه دین در جامعه، و نقش روشنفکران در تحولات اجتماعی اشاره کرد. ایران در میان همه ی کشورهایی که در علوم سیاسی و ادبیات توسعه با عنوان کلی «کشورهای در حال پیشرفت» از آن ها یاد می شود، احتمالا تنها نمونه ای است که طی کمتر ار یک قرن و به منظور تغییر اوضاع و احوال اجتماعی و سیاسی دو بار انقلاب در آن رخ داده است. این موضوع، به ویژه در ارتباط با بحثی که این مقدمه به آن اختصاص دارد، یعنی نقش روشنفکران ایرانی در ایجاد تحولات اجتماعی، اهمیت بیشتری پیدا می کند.

تاریخچه تحولات روشنفکران در ایران حکایت از ان دارد که روشنفکران ایرانی به رغم کمبود امکانات عملی و برخوردار نبودن از منابع نظری غنی، نه تنها در داخل کشور تأثیر گذار بوده اند بلکه در موارد متعددی الگوهایی را برای گرته برداری در اختیار فعالان سیاسی و روشنفکران در دیگر «کشورهای جهان سوم» و به خصوص کشورهای اسلامی قرار داده اند. روشنفکران ایرانی در تکاپو برای حل مسائلی که از مشروطه تا کنون با آن دسته و پنجه نرم می کرده اند از آثار و آراء متفکران غربی بهره جسته اند و از آنان متأثر بوده اند، یکی از مهمترین متفکران برجسته در غرب یورگن هبرماس، فیلسوف و جامعه شناس آلمانی است. آثار و اندیشه های هابرماس در کشورهای مختلف محل استفاده و رجوع بوده است. در ایران نیز شماری از روشنفکران معاصر ایرانی با تأثیر گرفتن از اندیشه های متفکر آلمانی موضوعاتی بحث برانگیز را در جامعه ی روشنفکری ایران طرح کرده اند.

مطالعۀ کنونی از طریق گفت و گو با روشنفکران بنام و شناخته شده ی ایرانی، میزان تأثیر و نفوذ و همچنین تنوع و چگونگی و عمق اندیشه های هابرماس در فضای روشنفکری ایران را در معرض نگاه و داوری خواننده قرار می دهد. این پژوهش منحصر به فرد در حوزه ی مطالعات فرهنگی، پنجره ای به روی شناخت وضعیت کنونی روشنفکران ایرانی و مسائل و دغدغه هایشان می گشاید. تهیه کنندگان مجموعه حاضر با نگاهی ترکیب شده از دو رویکرد فلسفه ی تحلیلی و جامعه شناسی، تأثیراتی را ارزیابی می کنند که از رهگذر مواجهه ی روشنفکران ایرانی با اندیشه های متفکران غربی در آراء و رهیافتهای اندیشوران این مرز و بوم به وجود آمده است. پدیدآورندگان این مجموعه کوشیده اند به منظور کمک به خوانندگانی که احتمالا کمتر در فضای تحولات ایران قرار داشته اند یا با جریان های روشنفکری در سطح جهانی آشنایی تفصیلی ندارند، اطلاعات کتاب نامه ای و ارجاعات به نام اشخاص و رویدادها را که در گفت و گوها بدان ها اشاره شده است، در حد امکان تکمیل کنند.

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

سیرت محمد رسول الله (ص) (ترجمه سیره ابن هشام)

سیرت محمد رسول الله (ص) (ترجمه سیره ابن هشام)

ابن اسحاق - ابن هشام

سالها پیش باید انجام می گرفت. مقصودم ارائه ترجمه کامل سیره ابن اسحاق ب

کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی

کوفه و نقش آن در قرون نخستین اسلامی

محمدحسین رجبی(دوانی)

در تاریخ اسلامی به ویژه از دیدگاه ماشیعیان، نام کوفه با پیمان شکنی و بی وفایی همراه است؛ به گونه ای

منابع مشابه بیشتر ...

مهدی (ع) فقرا؛ پژوهشی در جامعه شناسی فقر و انتظار

مهدی (ع) فقرا؛ پژوهشی در جامعه شناسی فقر و انتظار

فهیمه بهرامی

این اثر را می توان در تداوم سنت مطالعات کلاسیک علوم اجتماعی قلمداد کرد؛ سنتی که دین و انتظار و انقلا

زبدة الوقایع (تاریخ وان و هکاری 1266-1262ش)

زبدة الوقایع (تاریخ وان و هکاری 1266-1262ش)

میرزا موسی خان طباطبایی انصاری

این اثر دارای اطلاعات ذی قیمتی از مسائل مهم تاریخی، سیاسی، جامعه شناختی، هنری، فرهنگی، اجتماعی، اقتص

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

مسئله ی علم و علم انسانی در دارالفنون عصر ناصری: پژوهشی در آثار مکتوب شناخته شده ی دارالفنون (از 1267تا 1313ق)

مسئله ی علم و علم انسانی در دارالفنون عصر ناصری: پژوهشی در آثار مکتوب شناخته شده ی دارالفنون (از 1267تا 1313ق)

نویسندگان

این کتاب به تاریخ علم ناظر بر انسان در دارالفنون می پردازد، به معنای خاصی از تاریخ علم که در آن شکل

جستارهایی در زمینه ی گیلان عصر قاجار

جستارهایی در زمینه ی گیلان عصر قاجار

نویسندگان

کتاب حاضر مشتمل بر مجموعه مقالات همایش ملی گیلان در گستره ی عصر قاجار است. یکی از مهم ترین انگیزه ها