۱۳۴۳
۰
۱۳۹۶/۹/۸
روش شناسی ابن خلدون

روش شناسی ابن خلدون

پدیدآور: علی الوردی بغدادی ناشر: روش شناسان و جامعه شناسانتاریخ چاپ: ۱۳۹۶مترجم: سید محمد ثقفیمکان چاپ: تهران

خلاصه

کتاب پیش رو، نوشتاری است در یازده فصل که پس از معرفی ویژگی های منطق یونان قدیم و منطق ارسطویی در جهان اسلام، به شناسایی روش ابن خلدون در رویارویی با منطق ارسطو و قانون های تفکر می پردازد. سپس معمای جهش خلدونی و تأثیر عوامل متعدد را در جهش فکری ابن خلدون بیان می کند. جرقه ی نظریه، ابن خلدون و ذخایر فکری دانشمندان، دیدگاه وی درباره ی فلسفه از دیگر مباحث مطرح شده در این کتاب است.رابطه ی تنگاتنگ زندگی شخصی ابن خلدون و ابداع «نظریه شخصی» و آینده علم جدید (جامعه شناسی) از مباحث پایانی این اثر می باشد.

معرفی کتاب

در آغاز کتاب، مترجم از باب مقدمه به معرفی نویسنده ی اثر می پردازد و درباره ی شرح حال، آثار علمی، زندگینامه، مراحل آموزشی و استادی، جامعه شناسی تاریخی، عدم کارایی روش آماری و ارائه روش انتخابی، ایجاد جامعه شناسی بومی و بالاخره اهمیت ابن خلدون مطالبی را بیان می کند. سپس به انگیزه مطالعه ی بیشتر درباره ی ابن خلدون اشاره می کند و آنگاه دو دیدگاه در کار ابتکاری ابن خلدون را مورد نقد قرار می دهد: یکی دیدگاه منفی گرایان و بدبینان و دیگری دیدگاه اثبات گرایان و خوش بینان. سومین مبحث از سری مباحث مقدماتی این کتاب نیز ارائه ی منطق ابن خلدون در پرتو فرهنگ و شخصیت اوست. سپس وارد مباحث اصلی کتاب می شویم که شامل دو بخش و یازده فصل با عناوین زیر است:

فصل اول: ویژگی های منطق یونانی (قدیم)؛ در این فصل درباره منطق صوری، شخصیت منطق دانان، مبانی منطق ارسطویی، استقرا، سببیت، ماهیت ثابت، و...مطالبی آمده است. 

فصل دوم: منطق ارسطو در جهان اسلام؛ این فصل به بیان دیدگاههای ناقدان منطق یونانی پیش از غزالی و ابن تیمیه، دیدگاه جاحظ، نقد غزالی، نقد ابن رشد، دیدگاه ابن تیمیه و منطق ارسطویی می پردازد.

فصل سوم: ابن خلدون و منطق ارسطویی؛ این فصل نیز دیدگاه ابن خلدون درباره ی اصل علیت و اصل عقلانیت را بیان می کند و آنگاه تمایز دیدگاه ابن خلدون را با غزالی و ابن تیمیه مطرح می کند.

فصل چهارم: ابن خلدون و قانون های تفکر؛ فصل چهارم درباره محور نظریه و قانون ثبات، ابن خلدون و ادوار اجتماعی، ابن خلدون و دولت اموی، قانون عدم وجود قسم سوم و قانون تدریج به ارائه مطلب می پردازد. 

بخش دوم:

فصل پنجم: معمای جهش خلدونی؛ در این فصل تحلیل ها و دیدگاه های 6 دانشمند در رابطه با جهش فکری ابن خلدون ارائه گردیده است.

فصل ششم: تأثیر عوامل متعدد در جهش فکری ابن خلدون؛ این فصل به بیان عوامل هشتگانه ی موثر بر جهش فکری ابن خلدون اشاره می کند.

فصل هفتم: جرقه ی نظریه؛ مباحث این فصل تحت عناوین فیض پرتو ذهنی، راز پنهان، اشتباهات تاریخ نگاران، تغییریابی ابن خلدون و شخصیت مرزی ارائه شده است. 

فصل هشتم: ابن خلدون و ذخایر فکری دانشمندان؛ نظر صاحب نظران، کتاب ابن خلدون، ابن خلدون و قرآن کریم، ابن خلدون و فارابی، مقایسه ی فارابی و ابن خلدون، اوصاف رئیس جامعه در اندیشه ی دو حکیم، منطق ابن خلدون، تطبیق دو منطق، ابن خلدون و نظریه ی ابن سینا، این خلدون و اخوان الصفا، ابن خلدون و ابوحیان توحیدی، ابن خلدون و ابن هیثم، حاکمیت دو قانون در جامعه، ابن خلدون و ابن خطیب، ابن خلدون و غزالی، از مباحث مطرح شده در این فصل هستند. 

فصل نهم: ابن خلدون و فلسفه؛ مطالبی پیرامون نظر معتزله درباره ی توده ی مردم، دیدگاه شیعه اسماعیلی، ضربت غزالی، عقل در نزد اهل تصوف، نظام طبقاتی صوفیه، ابن باجه، ابن طفیل، ابن رشد، و بسیاری مباحث دیگر در این فصل آمده است.

فصل دهم: رابطه ی تنگاتنگ زندگی شخصی و ابداع «نظریه ی اجتماعی» است.

فصل یازدهم: پایان؛ آینده ی علم جدید (جامعه شناسی)؛ معرفی بنیان گذار جامعه شناسی و ارائه ی نظریه دانشمندان اروپایی درباره ابن خلدون از مطالب این فصل است. 

 

 

 

 

 

 

 

نظر شما ۰ نظر

نظری یافت نشد.

پربازدید ها بیشتر ...

چاپ سنگی فارسی از نگاه شرق شناسان: هشت مقاله درباره تاریخچه چاپ سنگی فارسی

چاپ سنگی فارسی از نگاه شرق شناسان: هشت مقاله درباره تاریخچه چاپ سنگی فارسی

نویسندگان

کتاب حاضر، که مجموعه ای از مقالات و تتبعات ایران شناسان در باب چاپ و چاپخانه و به ویژه چاپ سنگی و تا

اندیشوران شیعی و عرفان ابن عربی

اندیشوران شیعی و عرفان ابن عربی

حسین شکرآبی

عرفان ابن عربی، اگرچه در مغرب اسلامی تکون یافت، اما در شرق جهان اسلام، رواج بیشتری پیدا کرد. ابن عرب