۱۷۸۴
۰
۱۳۹۳/۳/۱۲
چهار کتاب تازه درباره خراسان و ماوراء النهر

چهار کتاب تازه درباره خراسان و ماوراء النهر

پدیدآور: نویسندگان ناشر: دار عدنان، دار الآفاق العربیه و ...تاریخ چاپ: ۱۴۳۴ ق و ..مکان چاپ: بیروت

خلاصه

چند سالی است توجه مجامع دانشگاهی در کشورهای عربی به سمت پایان‌نامه یا رساله‌های دانشگاهی مربوط به مناطق یا شهرهای مهم ایران و مناطق شرق اسلامی منعطف شده و بیشتر هم بر دوره قبل از حمله مغول تأکید دارند.

معرفی کتاب

چند سالی است توجه مجامع دانشگاهی در کشورهای عربی به سمت پایان‌نامه یا رساله‌های دانشگاهی مربوط به مناطق یا شهرهای مهم ایران و مناطق شرق اسلامی منعطف شده و بیشتر هم بر دوره قبل از حمله مغول تأکید دارند. در این رسائل دانشگاهی، بیشتر مباحث اقتصادی، فکری و اجتماعی را مورد بحث قرار می‌دهند. کما این که بسیاری از این رسائل بر روی اینترنت قرار دارد و می‌توان از آن استفاده کرد. مانند الحیاة العلمیة فی اصفهان فی العصر السلجوقی یا الحیاة العلمیة فی نیسابو که این یکی چاپ شده است. این پژوهش‌های دانشگاهی نقاط قوت و ضعف دارد مانند کارهای دانشگاهی داخل کشورمان. برخی از آنها قوی است و برخی نیز کار سطحی. در اینجا چهار کتاب تازه در این زمینه معرفی می‌شود.

یکی از کارهای قابل قبول در این زمینه، کتاب حاضر با عنوان «علماء خراسان فی بغداد و اثرهم فی الحرکة الفکریة» می‌باشد.

شکوه تمدن اسلامی در خراسان و عظمت آن در نیشابور بر کسی پوشیده نیست. محافل علمی نیشابور دانشمندان زیادی را جذب خود کرده بود و رونق آن باعث تغذیه مراکز فکری آن روزگار بود.

اهمیت علمی و فکری خراسان از آن‌جایی آشکار می‌شود که یکی از مراکز مهم انتشار تمدن و تفکر اسلامی بود. در منابع و مصادر تعداد زیادی از علما را ذکر کرده‌اند که به سوی خراسان آمده و در آنجا ساکن شده و به رونق علمی آن کمک کرده‌اند. اوج درخشان تمدن اسلامی در نیشابور و خراسان چنان جایگاهی برای آن ساخته بود که هم‌پای بغداد دار الخلافة بود. بزرگان بسیاری در علوم دینی به خصوص حدیث، علوم عقلی، عرفان و تصوف و ... در خراسان وجود داشتند که باعث شکوفایی تمدن در شرق ممالک اسلامی شده بودند.

تعداد زیادی از این علما و دانشمندان بنا به دلایلی مانند سفر علمی، فراگیری دانش، اخذ حدیث، استفاده از یک استاد معروف و ... به بغداد رفته و در حیات فکری ـ علمی این شهر نقش به سزایی داشتند.

فهرست مطالب کتاب به ترتیب زیر است:

الفصل الاول: مکانة خراسان العلمیة و دوافع رحلة علمائها الی بغداد

الفصل الثانی: العوامل التی اسهمت فی جذب علماء خراسان الی بغداد و اسهاماتهم فی مراکز الحرکة الفکریة فی بغداد

الفصل الثالث: اسهامات علماء خراسان فی علوم الدینیة فی بغداد (علوم القرآن، التصوف، الفلسفة، علم الکلام)

الفصل الرابع: اسهامات علماء خراسان فی علوم الدینیة فی بغداد (الحدیث، الفقه)

الفصل الخامس: اسهامات علماء خراسان فی علوم اللغة و الادب و العلوم الاخری فی بغداد

الملاحق

جدول علماء خراسان الذین اسهموا فی علم الحدیث ببغداد

خاتمه

 

الاحوال الاقتصادیة فی خراسان عصر السلاجقه

Khorasan2.jpg

کتاب حاضر، در مصر نوشته و منتشر شده است. با این که درباره آثار مصری‌ها عموما نظر خوبی وجود ندارد، اما مؤلف سعی خود را کرده و پژوهش وی آن هم در مصر درباره وضعیت اقتصادی خراسان در عصر سلجوقیان شایسته تقدیر است. وی از منابع و مصادر اولیه به خوبی استفاده کرده و در این راه سعی کرده آثار فارسی زبان را نیز مد نظر داشته باشد.

فهرست مطالب کتاب به ترتیب زیر است:

التمهید

الفصل الاول: العوامل الطبیعیة و البشریة المؤثرة علی الزراعة

الفصل الثانی: الفلاحة فی خراسان

الفصل الثالث: الثروة الزراعیة و الحیوانیة و اهم الصناعات القائمة علیهما

الفصل الرابع: اثر الزراعة علی ال