مقالات

خلاصه

دکترشعله کویین دانشیار تاریخ دانشگاه مرسد در ایالت کالیفرنیاست. مطالعات او متمرکز بر تاریخ ایران در قرون شانزدهم و هفدهم بویژه در عرصه تاریخ‌نگاری یا سنت وقایع‌نگاری در دوره صفوی است. او دکترای خود را از دانشگاه شیکاگو گرفته و پایان‌نامه ایشان با عنوان تاریخ‌نویسی در روزگار شاه عباس صفوی، اندیشه، گرته‌برداری و مشروعیت در متون تاریخی عهد صفویه، (ترجمه منصور صفت‌گل، تهران: دانشگاه تهران، 1387) منتشر شده است.

خلاصه

عمده‌ترین شعرِ فارسیِ أبوالطَّیِّب مُص۟عَبیٖ، همان چکامۀ «جهانا همانا فُسوسیّ و بازی / که بر کس نپاییّ و با کس نسازی» است که در تاریخِ بیهقی آمده و در بَعضِ کتابهایِ درسیِ دانشجویانِ أَدَب هم نَقل گردیده و به واسطۀ دِلآویزی‌اش آوازه‌ای به هم رَسانیده است.

خلاصه

بر حسب آنچه از مرحوم علامه قزوینی موجود است و می شناسیم، ایشان از جمله دانشمندانی بودند که در نامه نگاری ید طولایی داشتند و معمولاً برای پاسخ به هر پرسشی، مطلبی مبسوط با ذکر تمام جزئیات می نوشتند. نامه زیر که در جواب مرحوم جمال زاده نوشته شده ـ و تا کنون منتشر نشده ـ از آن جمله است.

خلاصه

در تاریخ هفتم اردیبهشت ماه 1368 شورای بازنگری قانون اساسی فعالیت خود را آغاز کرد. هرچند این شورا به منظور پاره ای از مشکلات اجرایی قانون اساسی تشکیل گردید، ولی اعضای آن فرصت را برای مطرح کردن برخی از «مشکلات بالقوه» مغتنم شمردند. در آن روزها که حضرت امام خمینی، مبتلا به بیماری بودند، شورا در صدد دستیابی به طرحی بود که نگرانی نسبت به آینده رهبری را کاهش داده و با سدّ کامل حدود و ثغور جلوی هر آسیب احتمالی را بگیرد. از این رو، در چنین فضایی زمان‌دار کردن رهبری نظام و محدود کردن آن به یک دوره دهساله، به عنوان یک راهکار مطرح گردید.

خلاصه

براساس متون دینی وتاریخی، اندیشه وحدت و تقریب، سابقهای دیرینه دارد و همواره قرآن مجید مسلمانان را به «اعتصام به حبل الله» و «عدم تفرقه» در بین خودشان، تشویق نموده است.

خلاصه

درباره اهمیت شیراز به عنوان یکی از مهمترین پایتخت‌های آل‌بویه در زمان حکومت آخرین امرای این سلسله آل‌بویه مطالبی نوشته شده که تاکنون به طور دقیق مورد بررسی قرار نگرفته است. این مقاله سعی دارد سیاست‌های شیراز در دوره ابوکالیجار (415-440/ 1024-1048) را با توجه به اقدامات سه شخصیت مهم دربار یعنی موید فی الدین شیرازی، مبلغ اسماعیلی، عبدالله فزاری، قاضی سنی‌مذهب دربار و بهرام بن مافنه ملقب به عادل، وزیر ابوکالیجار مورد بررسی قرار دهد.

خلاصه

نویسنده این رساله، محمد علم الهدی (1039 ـ 1115) فرزند مرحوم فیض کاشانی است که از وی آثار فراوانی که مشهورترین آنها معادن الحکمه در مکاتیب الائمه(ع) است، برجای مانده است. نامبرده علاوه بر جنبه های دینی، در خط و نیز داشتن نثر ادیبانه و مصنوع شناخته شده و فهرستی از تألیفاتش در مقدمه برخی از آثارش و از جمله در طبقات اعلام الشیعه قرن دوازدهم (ص 489 ـ 491) آمده است.

خلاصه

در دوره‌ی قاجار بخش قابل ملاحظه‌ای از نیروی فکری مسلمانان ایرانی صرف مواجهه با چالش‌های برون‌مذهبی می‌شد.

خلاصه

قانون متحد الشکل شدن لباس در سال 1307 ش شامل لباس روحانیون نیز می شد، و البته در قانون، مجتهدین و محدثین استثناء شده بودند. در سال 1314 ش بحث کشف حجاب در باره لباس زنان مطرح شد. رساله «اسلام خالص» توسط مبارکه ای در میان این سالها نوشته شده و در کل و با توضیحاتی موافق با قانون متحد الشکل شدن لباس است.

خلاصه

عبرة الناظرین و استبصارالباصرین تالیف میرزا اسدالله مازندرانی فرزند عبدالغفار فرزند آقایی شهرخواستی ردیهای است به نوشته والسن، پادری نصرانی که در خردهگیری به اسلام نگاشته و رساله‌اش را به والی بصره پیشکش کرد تا دانشمندان اسلام به آن پاسخ گویند

خلاصه

یکی از این رساله ها که به مناسبت وفات مرجع تقلید وقت، آیت الله العظمی آقای سیّد محمّد حجّت کوه کمری چاپ شده حال و هوای حاکم بر حوزه علمیة قم و جامعة دینی و فرهنگی آن زمان را در غم فقدان آن زعیم بزرگ شیعه، به خوبی به تصویر کشیده است. این رساله در قطع جیبی به ضمیمه یکی از نشریات کشور به نام «استوار» توسط جامعه ناصرالاسلام قم منتشر شده که حاوی اطلاعات ارزشمندی درباره وفات این شخصیت بزرگ اسلامی است.

خلاصه

دستنویسِ شمــارۀ 7996 کتابخانۀ حضرت آیة الله العظمی مرعشی نجفی؟رح؟، دیوان طالب جاجرمی، سَرایندۀ قرن نهم هجری می­باشد که در زمانِ حیاتِ وی نوشته شده است و شمــارِ قابلِ توجّهی از غزلیاتِ وی را در بَردارد. اهمیّتِ دستنویسِ مزبور آنگاه رخ می نماید که بدانیم از سروده ها و شرحِ احوالِ این شاعرِ عهدِ تیموری، بیتهایی انگشت شمــار و آگاهی‌هایی اندک در کُتبِ تذکِره ضبط و عرضه شده است. در نوشتارِ پیشِ رو، پس از بررسی و شناساندنِ دستنویسِ مورد نظر، اطلاعات بیشتری دربارۀ زندگی و شعر این غزلپردازِ جاجرمیّ المولد و شیرازیّ المدفن رونمایی می شود

خلاصه

به دنبال تأسیس نظام جمهوری اسلامی و حضور روحانیت در عرصه اجتماع و سیاست، و مسئولیت اداره جامعه و رویارویی با پرسش ها و معضلات جدید، بیش از پیش ضرورت تحقیق و پژوهش در عرصه های نو احساس شد. تعدادی از علمای حوزه به خاطر حضور و تعلق خاطر به انقلاب و نظام سیاسی برآمده از آن، وارد صحنه شده و اداره بخشی از جامعه را برعهده گرفتند.

خلاصه

اگر بخواهیم تاریخ فقهای قم در عصر جدید را بررسی کنیم، ناگزیریم که به زندگی و زمانه پرحادثه میرزای قمی نظر بیافکنیم. این مجتهد گیلانی‌الاصل متولد لرستان، به قدری در قم درخشید که به میرزای قمی مشهور شد. هشت دهه حیات میرزا در میان کشاکش سه سلسله افشاریه، زندیه و قاجار گذشت و این مجتهد از سوی دیگر، شاهد بغرنج‌ترین مرحله تنش میان اصولیون و اخباریون در حوزه‌های علمیه نیز بود و استادش وحید بهبهانی موفق به پایان دادن به سیطره اخباری‌ها بر فضای فکری شیعه شد. دوران پرحادثه حیات میرزای قمی از وی مجتهدی صاحب‌سبک و تأثیرگذار ساخت.

خلاصه

حوزه علمیه شیراز، در حال حاضر دارای بیست و چهار مدرسه است. از این تعداد، هشت مدرسه باقیمانده قرن‌ها و حکومت‌های گذشته، یعنی دروه قراقویونلوها و آق قویونلوها، صفویه، زندیه و قاجاریه است. و مدارس دیگر همه پس از پیروزی انقلاب اسلامی تأسیس، یا راه اندازه‌ای شده‌اند.

خلاصه

خلاصه

در این نوشته سفینه‌ای از قرن هشتم هجری، متعلق به دانشمــندی شیعی گمنام، معرفی می گردد كه در نوع خود بی نظیر است و دربارۀ متون منقول شیعی از حدیث و دعا، مطالب جدیدی دارد و برای چند متن مهم شیعی، كهن ترین نسخه شناخته شده، محسوب می گردد.

خلاصه

این سفرنامه به قلم حاج عباس میرزا فرزند حاج حسن که کشاورز ساده‌ ساکن روستای جرین شهرستان خدابنده زنجان بوده قلمی شده است.