این مقدمه کوتاه من در آغاز هیجدهمین مجلد مقالات تاریخی است:
هیجدهمین مجموعه مقالات را تقدیم خوانندگان عزیز می کنم با این توضیحات:
نخستین مقاله در باره کتابی از عالم شیعی مقیم مکه در قرن یازدهم است که به جز بحث مفاضله میان امام حسن و امام حسین (ع)، نکاتی هم در تحلیل عاشورا دارد که نو است و خواندنی.
تعامل اسلام و ایران نگاهی است اجمالی و فهرست گونه به علل پذیرش اسلام در ایران.
احمد سرهندی، از سران نحله های فکری هند در قرن دهم، به مناسبت ازدیاد شیعیان در این کشور، رساله ای در رد بر شیعه نوشت که گزارش آن را آوردهام.
زیر سایه حزب الله، سفرنامه کوتاهی است به لبنان که سعی کردهام به صورت حاشیهای برخی از نکات مهم را بیان کنم.
پاسخ به چند پرسش در باره عاشورا حاصل یک مصاحبه کوتاه در باره کتابم با عنوان تأملی در نهضت عاشوراست.
دو سفرنامه جدید هم اینجا چاپ کردهام: یکی سفرنامه ای منظوم که شاعرش را نمیشناسیم و سفرنامه حج مشتری که آن هم منظوم است.
سومین آنها، سفرنامه مرجانی به حج با عنوان این هشت نفر نیز به طور کامل در اینجا درج شده است.
یک اجازه نامه با امضای سه مرجع تقلید، مطلبی است در باره اصل اجازه و معرفی یک سند.
شیعه پژوهی مصاحبهای نسبتا مفصل است که با کتاب ماه ویژه تاریخ تشیع داشتم و همانجا چاپ شد.
در این مجموعه چندین مقاله کوتاه هست که گذاشتن عنوان مقاله بر آن چندان روا نیست، اما به هر روی هر کدام حاوی مطلبی تازه است. یادداشتی از یک نسخه خطی در باره راه حج، اشارتی به مملکت داری شاه سلطان حسین و نظرش در باره علل عقب ماندگی ایران، همچنین معرفی شماری از نسخه های خطی آثار میرزا حسن خان انصاری در کتابخانه مجلس، و چندین مقاله کوتاه دیگر از این شمار است.
رساله حائریه گرچه در باره نماز مسافر است، اما به دلیل آن که نویسنده شرحی از منازعات خود با محقق کرکی به دست داده در اینجا گزارده شد.
مقدمهای هم برای رساله در پادشاهی صفوی نوشتم که آن را دراین مجموعه آوردم. این مقدمه شرح دیدگاههای مؤلف در باره مشروعیت دولت صفوی است.
مقدمه انجیل نادری که مقدمه انجیل نادرشاهی چاپ شد (نشر علم) ، از دیگر مقالات این مجموعه است.
در انتها، باز هم پنج مقاله کوچک آمده است که در هر کدام، مطلبی مورد بررسی قرار گرفته است. حاکم نیشاوری و کتاب فضائل فاطمة زهراء (س)، ماجرای یک شورای فقهی در دوره عباس دوم، پرسشهای فقهی شاه عباس از شیخ بهائی، فرانسیس بیکن و شاه عباس، و مقالهای در باره ابوصلت هروی که برای ویژه نامه امام رضا علیه السلام که روزنامه قدس منتشر کرد، نوشته بودم.